اگر فروشنده ملک سند نداد چه کار کنیم؟ راهنمای قانونی خریداران

برای حل مشکل سند ندادن فروشنده و رسیدن به مالکیت قانونی، لازم است خریدار یک نقشه راه روشن و مرحله‌به‌مرحله را طی کند. قانون مدنی و رویه قضایی ایران، مسیر مشخصی را برای چنین شرایطی پیش‌بینی کرده‌اند که رعایت ترتیب آن‌ها می‌تواند شانس موفقیت را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد. نخستین گام، تلاش برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلاف است. مذاکره مستقیم با فروشنده و یادآوری تعهدات قراردادی، در بسیاری از موارد به نتیجه می‌رسد. اگر این روش مؤثر نباشد، ارسال اظهارنامه رسمی از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، به‌عنوان یک هشدار حقوقی، نشان می‌دهد که خریدار پیگیر حق خود بوده و آمادگی ورود به مسیر قانونی را دارد.

در صورت ادامه سند ندادن فروشنده، جمع‌آوری کامل مدارک اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. اصل مبایعه‌نامه یا قرارداد فروش، رسیدهای پرداخت ثمن معامله، مدارک هویتی طرفین و اسناد مربوط به وضعیت ثبتی ملک، پایه‌های اصلی طرح دعوا هستند. بدون این مدارک، پیگیری مشکل سند ملک در مراجع قضایی با دشواری همراه خواهد بود. پس از تکمیل مستندات، خریدار می‌تواند دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی را در دادگاه صالح ثبت کند؛ دعوایی که به‌طور مستقیم فروشنده را به انجام تعهد قانونی خود ملزم می‌سازد.

دادگاه پیش از صدور رأی، وضعیت حقوقی و ثبتی ملک را بررسی می‌کند تا مشخص شود آیا موانعی مانند رهن بانکی، توقیف قضایی یا شراکت وجود دارد یا خیر. این بررسی‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در روند رسیدگی دارند و می‌توانند بر زمان و نتیجه دعوا اثر بگذارند. در نهایت، چنانچه حقانیت خریدار احراز شود، دادگاه حکم به الزام فروشنده به حضور در دفترخانه و انتقال سند صادر می‌کند. در صورت استنکاف فروشنده، نماینده دادگاه به‌جای او سند را امضا کرده و فرآیند انتقال رسمی مالکیت تکمیل می‌شود؛ مسیری قانونی و مطمئن برای پایان دادن به مشکل سند ملک.